Justice delayed is Justice Denied

         nsj ls feyk balkQ Hkh ßvU;k;ß

ÞtfLVl fMysM bt tfLVl fMukbMÞ]  iwjh nqfu;k esa U;k; d¨ ysdj  ;g tqeyk Áfl) gSA v©j nqfu;k dk gj vkneh  bl ckr ls Hkh lger gS fd nsj ls feyk U;k;  ÞvU;k;ß g¨rk gSA 1993 d¢ eqacà lhfj;y CykLV d¢ vkj¨ih ;kdwc eseu d¢ ekeys esa ;gh dgk tk ldrk gSA bu lhfj;y CykLV esa ekjs x, y¨x¨a d¢ ifjtu¨a d¨ 22 lky ckn U;k; feyk gSA 22 lky cgqr yack vjlk g¨rk gS v©j brus yacs le; rd xgjs t[e¨a d¢ uklwj dk nnZ  >syus oky¨a  dk /kS;Z Hkh tcko ns tkrk gSA lo¨ZPp U;k;ky; us eaxyokj d¨ ;kdwc eseu dh n;k ;kfpdk [kkfjt r¨ dj nh gS exj vHkh Hkh og Qkalh Vkyus d¢ fy, gkFk&iako ekj jgk gSA lo¨ZPp U;k;ky; dk QSlyk vkrs gh ;kdwc eseu us jkT;iky d¢ ikl n;k ;kfpdk nk;j dj nhA v©j vxj jkT;iky lkr fnu d¢ Hkhrj ;kdwc dh n;k ;kfpdk ij viuk  QSlyk ugha lqukrs gS] r¨ mls lqÁhe d¨VZ tkus dk cgkuk fey ldrk gSA jk“Vªifr igys gh mldh n;k ;kfpdk [kkfjt dj pqd¢ gSa] blfy, jkT;iky blls vyx QSlyk nsa] ,slh laHkkouk ugha gSaA  30 tqykà d¨ ;kdwc eseu dh Qkalh dh rkjh[k eqdjjZ  gqà gSA blls igys ;kdwc d¨ lHkh fodYi vktekus iMsaxsA ns‘k esa  igyh ckj   fdlh lkft‘kdrkZ d¨ Qkalh nh tk jgh gSA blls eqacà lhfj;y CykLV d¢ ekLVj ekbaM ekfQ;k MkWu nkÅn bczkfge v©j Vkbxj eseu d¨ Hkh ;g lans‘k tk,xk fd Hkkjr dk dkuwu fdlh d¨ ugha c[‘krkA ;kdwc eseu  us pqafd iqfyl d¢ le{k  vkRe&leiZ.k fd;k Fkk] blfy, ;g rdZ fn;k tk jgk gS fd ;kdwc d¢ lkFk ujeh cjrh tkuh pkfg,A  1994 esa ;kdwc d¨ dkBekaMw ls fnYyh vkrs gh fxj¶rkj dj fy;k x;k FkkA dgk tkrk gS fd ;kdwc us vkRe leiZ.k fd;k Fkk] blhfy, og dkBekaMw ls fnYyh vk;k tgka iqfyl igys ls  mldk bartkj dj jgh FkhA fnlacj 1992 esa v;¨/;k esa ckcjh efLtn d¨ <gk, tkus d¢ ckn ekpZ 1993 esa nkÅn bczkghe] Vkbxj eseu v©j ;kdwc eseu us eqacà esa ,d d¢ ckn ,d 13 ce /kekd¢ djok, FksA blesa 257 y¨x¨a dh e©r g¨ xà v©j 713 xaHkhj #i ls t[eh g¨ x, FksA bu ce /kekd¨a d¢ ckn nkÅn bczkfge v©j Vkbxj eseu ns‘k N¨Mdj Hkkx x, v©j vkt rd iqfyl d¢ gRFks ugha p< ik, gSaA eqacà lhfj;y /kekd¨a d¢ Áeq[k vkj¨ih ;kdwc eseu ij ce /kekd¢ djokus oky¨a d¨ iSlk eqgS;k djokus d¢ vykok 14 vkj¨fi;¨a d¨ ikfdLrku Hkstus dk Hkh vkj¨i gSA vÁSy 1995 ls VkMk vnkyr esa eqcaà lhfj;y CykLV dh lquokà ‘kq# g¨rh gSA flracj 2003 d¨ vnkyr ;kdwc lesr Vkbxj eseu d¢ pkj lnL;¨a v©j 8 vU; d¨ eqacà CykLV d¢ fy, n¨“kh Bgjkrh gS v©j Qkalh dh ltk lqukrh gSA bld¢ ckn lHkh vfHk;qDr lo¨ZPp U;k;ky; dk njoktk [kV[kVkrs gSa v©j U;k;ky ;kdwc eseu d¨ N¨Mdj 11 vU; dh Qkalh dh ltk mez dSn esa cny nh tkrh gSA ekpZ  2013 d¨ lo¨ZPp U;k;ky; us ;kdwc dh ltk cjdjkj j[khA jk“Vªifr us Hkh ;kdwc dh n;k ;kfpdk [kkfjt dj nh v©j vc lqÁhe d¨VZ us ;kdwc d¢ vafre fodYi ßD;wjsfVo ;kfpdkß Hkh [kkfjt dj nh gSA bu lHkh U;kf;d fodYi¨a dh vkM esa ujlagkj d¢ vijk/kh us yxHkx vk/kh mej xqtkj nh gSA ns‘k dh U;k; Áfd;k bruh le;[kQkÅ v©j yach gS fd vijk/kh d¨ blesa vklkuh ls ‘kj.kxkg fey tkrh gSA bl fLFkfr esa  U;k; feyrs&feyrs cgqr nsj g¨ tkrh gS v©j nsj ls feyk U;k; blkQ ugha g¨rk gSA bl flLVe d¨ cnyus dh t#jr gSA