vkradh d¨ Qkalh a\
eqacà lhfj;y ce foLQ¨V d¢
lkft‘kdrkZ ;kdwc eseu d¨ ysdj dqN y¨x pkgrs gSa fd 275 y¨x¨a d¢ gR;kjs vkradh d¨ Qkalh dh ltk u nh tk,A bld¢ ihNs
nyhy ;g nh tk jgh gS fd 1993 esa eqacà esa J`a[kykc) ce fcLQ¨V djkus d¢ vlyh
lkft‘kdrkZ r¨ ;kdwc dk Hkkà Vkbxj eseu
v©j ekfQ;k MkWu nkÅn bczkfge gSA ;kdwc r¨ N¨Vk&e¨Vk vkradh gSA Qkalh dh ltk
gh nsuh g]S r¨ Vkbxj eseu v©j nkÅn bczkfge d¨ nh tkuh pkfg,A iqfyl Áeq[k
lkft‘kdrkZv¨a d¨ r¨ idM ugha ikÃ] blfy, mudh txg ;kdwc eseu d¨ gh Qkalh ij
yVdk;k tk jgk gSA ;g rdZ Hkh fn;k tk jgk gS fd ;kdwc us [kqn iqfyl d¢ le{k
vkRe&leiZ.k fd;k Fkk] blfy, ml ij Qkalh dh ltk ugha curh gSA ckyhoqM
vfHkusrk lyeku [kku ls ysdj fQjdwoknh lkaln v¨oslh us ;kdwc eseu d¨ Qkalh dh
ltk dh fuank dh gSA v¨oslh tSls fl;klh usrk }kjk bl ekeys d¨ fl;klh jax nsuk
le> esa vkrk gS ij ns‘k d¢ ukeh odhy
jke tsBeykuh] Hkktik usrk ‘k=q/u flagk lesr vxj vXkz.kh l© gfLr;ka jk“Vªifr ls
;kdwc eseu d¨ ekQh dh vihy djsa] r¨ bls udkjk ugha tk ldrk A ;gka rd fd ns‘k dh
lo¨ZPp vnkyr d¢ tt Hkh ;kdwc eseu d¨ Qkalh dh ltk ij ,der ugha gSA eaxyokj d¨
lquk, x, [kaMihB d¢ QSlys esa ,d tt us ;kdwc dh vihy jn~n dj nh r¨ nwljs tt us
Qkalh dh ltk j¨d nh gSA urhtru] eq[; U;k;k/kh‘k d¨ vc ;g ekeyk rhu tt¨a¢ dh
csap d¢ gokys djuk iMsxkA Qkalh d¢ ltk j¨d yxkus okys tt U;k;ewÆr dqfj;u t¨lQ
us r¨ D;wjsfVo fifV‘ku d¨ [kkfjt djus esa Hkh Á¨fltjy [kkfe;ka fxukÃa gSaA eq[;
U;k;k/kh‘k lesr rhu ofj“B tt¨a us ;kdwc
dh D;wjsfVo fifV‘ku dh lqukà djd¢ bls
[kkfjt fd;k FkkA ;kdwc dh fjO;w fifV‘ku Hkh rhu tt¨a dh [kaMihB vLohdkj dj pqdh
gSA lqÁhe d¨VZ d¢ tt¨a }kjk vyx&vyx
O;oLFkk nsuk uà ckr ugha gSA ,slk igys Hkh g¨rk jgk gS v©j ;g ckr gekjh U;kf;d
O;oLFkk dh fofo/krk v©j fu“i{krk dk Árhd
gSA vc rhu tt¨a dh csap }kjk ;kdwc eseu dh rktk ;kfpdk ij QSlyk vkus rd] mldh
Qkalh dh ltk ij j¨d yxh jgsxhA ;kdwc d¨ 30 tqykà d¨ Qkalh nh tkuh FkhA cgjgky]
fdl vijk/kh d¨ Qkalh dh ltk nsuh gS v©j fdls ekQh] ;g QSlyk djuk U;k;ikfydk dk
dke gSA vnkyr lk{;¨a v©j lcwr¨a ij QSlyk lqukrh gS v©j reke lk{; ,oa lcwr ;kdwc
eseu d¢ f[kykQ gSaA fdlh vijk/kh d¢ fy, n;k dh xqgkj yxkuk ekuoh;rk dk rdktk gS
exj 275 fun¨Z“k y¨x¨a d¢ gR;kjs d¨ n;k dh ekax djuk ekuoh;rk ugha g¨ ldrhA 22
lky ckn eqacà lhfj;y ce CykLV dk QSlyk vkus d¢ ckotwn vHkh Hkh vnkyrh nkao¾isap
esa my>k gqvk gSA blls bl gknls esa ekjs x, y¨x¨a d¢ ifjtu¨a d¢ ?kko fQj ls
gjs g¨ x, gSa v©j t¨ y¨x ;kdwc eseu d¢ fy, n;k dh ekax dj jgs gSa] os bu
ifjtu¨a d¢ t[e¨a ij ued fNMd jgs gSaA lp ckr ;g gS fd ns‘k esa gj O;fDr d¨ viuk
uke pedkus dh iMh gSA ;kdwc eseu dh Qkalh d¢ ekeys d¨ lkaÁnkf;d jax nsdj bls
,sls is‘k fd;k tk jgk gS] eku¨ vkradh ls ?k¨j vU;k; gqvk gSA vkradh dk d¨Ã egtc
ugha g¨rk gSA l¨eokj d¨ iatkc esa
nhukuxj vkradh geys ls ;gh lcd feyrk gSA
275 fun¨Z“k y¨x¨a d¨ e©r d¢ ?kkV mrkjus dh lkft‘k esa ‘kkfey ujlagkjh d¨ n;k
ugha] vfoyac Qkalh dh ltk nh tkuh pkfg,A